De afgelopen jaren is er veel gesproken over het kapitalisme dat zou moeten evolueren naar een economisch model waarin bedrijven ervoor zorgen dat coöperatieve en mensgerichte bedrijfsmodellen worden omarmd, zodat winst niet het enige criterium of de enige reden is waarom ze zaken doen. Met andere woorden, veel prominente bedrijfsleiders en experts roepen het kapitalisme op om verder te gaan dan het "winst ten koste van alles" -paradigma en naar een vriendelijkere en zachtere variëteit die gemeenschappen en mensen boven de gedachteloze winst optimalisatie kan plaatsen.

Inderdaad, deze vorm van kapitalisme die soms "Compassionate Capitalism" of "Capitalism with a human face" wordt genoemd, vindt veel afnemers zowel in de ontwikkelde westerse wereld als in de zich nog ontwikkelende en opkomende wereld in Azië en Latijns-Amerika.

De essentie van het Compassionate Capitalism

Compassionate Capitalism betekent dat bedrijven rekening moeten houden met de kosten die gemoeid gaan met hun impact op het milieu, de gemeenschappen rondom de fabrieken en kantoren, hun werknemers die meer waardering en gelijkheid verdienen, en de consumenten en andere belanghebbenden aan wie ze verantwoording moeten afleggen.

Met andere woorden, bedrijven moeten een verscheidenheid aan kapitalisme beoefenen dat menselijker, medelevender, rechtvaardiger en eerlijker is. Dit brengt niet alleen een mentaliteitsverandering met zich mee, maar ook een beweging weg van de dominante filosofie van het vervuilen van het milieu en weigeren te betalen voor de schoonmaak, het verhogen van de lonen van de top van de organisatie, het laten vallen van de ladder hoog en droog, het niet compromissen sluiten over de kwaliteit en veiligheid van producten, goederen en diensten, en transparant zijn in contacten met regelgevers en de overheidsinstanties.

De heroverweging en herziening van het kapitalisme

Compassionate Capitalism heeft dus niet alleen een volledige heroverweging nodig van het bestaande winstparadigma vóór mensen, maar heeft ook een herziening nodig van de principes die eraan ten grondslag liggen om mensen voor winst te plaatsen.

De voorstanders van Compassionate Capitalism pleiten ervoor om de milieu- en ecologische schade die bedrijven veroorzaken, niet te "externaliseren". Dit betekent dat dergelijke schade niet langer mag worden behandeld als "extern" bij de kosten van zakendoen, waarbij dit nu vaak wel gebeurd en het niet hoeft te worden opgenomen in de kostenberekening.

Bovendien pleiten ze ook voor kleinere hiaten tussen het management salaris en het salaris voor de gewone werknemers, en vooral kleinere verschillen in eigenaarschap van bedrijven, zodat iedereen een gevoel van rechtvaardigheid en billijkheid krijgt.

Utopie voor realisten

Hoewel dit idealistisch en utopisch lijkt, moet worden vermeld dat in deze tijden van globale crisis waar de klimaatverandering het bestaan ​​van de beschaving bedreigt, waar bruto-inkomensongelijkheden en de obscene vermogenskloof leiden tot sociale onrust, en de steeds snellere technologische verandering, een bedreiging vormen voor het sociale contract waarop onze relaties met de wereld zijn gebaseerd. Compassionate Capitalism is niet langer een abstract en afstandelijk concept, maar iets dat we dringend nodig hebben.

Het argument tegen Compassionate Capitalism

Er zijn ook mensen, die momenteel zelfs in de meerderheid zijn, die al dit gepraat over Compassionate Capitalism afdoen als overdreven en ideologische onzin die geen rekening houdt met de grondrealiteit van hoe kapitalisme en bedrijven werken.

De basis voor dergelijke kritiek vindt zich in de uitspraak "business of business is business" en dus de "verantwoordelijkheid van business is business" en niets anders.

Het debat is hiermee in één klap dood, omdat de dominante opvatting is dat markten alle problemen oplossen die voortkomen uit kapitalistische tendensen, en het zelfcorrigerende karakter van markten zodanig is dat bedrijven vroeg of laat een weg uit de crisis.

Behoefte aan een nieuw verhaal

De voorstanders en tegenstanders van Compassionate Capitalism liggen ogenschijnlijk mijlenver uit elkaar. Er moet een ontmoetingspunt komen ergens tussen de hoogste ambities van de mensheid en de korrelige grondrealiteit waar we allemaal voor staan. Interessant is dat we ons nu in een stadium bevinden waarin een nieuw verhaal kan komen dat hopelijk deze twee kampen kan verzoenen.

Dit betekent dat we de ondernemers en kapitalisten juist nodig hebben om Compassionate Capitalism te laten ontstaan ​​vanuit de gelederen van degenen die het kapitalisme beoefenen, en niet van degenen die het goed bedoelen maar niet in staat zijn om de status quo te doorbreken.

De eerste verandering

Dit gebeurt nu al tot op zekere hoogte in het Westen en het Oosten, ook bij vooraanstaande bedrijfsleiders in de technologiesector zoals Bill Gates en Elon Musk, die sommige of meer van de onderdelen van de ideologie van Compassionate Capitalism omarmen en steeds meer ondersteuning geven aan ideeën als het basisinkomen voor iedereen, het beschermen van het milieu, het verminderen van ongelijkheid en juist meer genderinclusiviteit.

Dit moet natuurlijk op stoom komen. We zien steeds meer bedrijven de keus maken voor het waarderen van gedeeld eigenaarschap. Dit moet worden gedreven door een sterke mix van bedrijfsleiders en werknemers om een goede consensus te bereiken.

Uiteindelijk is de huidige globale crisis van dien aard dat we het aan de toekomstige generaties verschuldigd zijn om een ​​rechtvaardige en duurzame wereld te creëren waarin ze goed kunnen gedijen. Hiermee wijzende op het gezegde: "We hebben de wereld niet geërfd maar enkel van onze kinderen geleend".


---------------------------------------------------------------------------------------------


The Share Council faciliteert alle vormen van participatie en begeleidt de implementatie. Wij zien namelijk dat er binnen veel projecten buitens ons platform om, behoorlijk wordt geworsteld met dit onderwerp. Mocht je interesse hebben om hier eens over te sparren, neem dan contact op. Participeren moet namelijk gewoon makkelijk zijn, en wij helpen je daarbij! "A fair share for each and everyone" – het komt steeds een beetje dichterbij. 

Mocht je dit nu ook willen voor je bedrijf, kijk dan eens op www.thesharecouncil.com.

Quintus Willemse - founder The Share Council