Door goed onderzoek met onze juridische partners zijn we erachter. Onze nieuwe STAK (Stichting Administratiekantoor)-structuur, waarbij 100% van de aandelen bij de stichting ligt en iedereen via deze stichting met certificaten eigenaar is van het bedrijf, is de beste oplossing voor Steward-ownership. In dit artikel leg ik met behulp van wearestewards.nl uit wat Steward-ownership is en wordt ook weer duidelijk waar die 100% STAK-structuur voor staat.


Wat is Steward-ownership?

Volgens We Are Stewards is Steward-ownership een manier om de eigendom van een bedrijf anders vorm te geven. De kern van Steward-ownership is dat een bedrijf ‘van zichzelf’ is en bestaat om zijn missie (purpose) te dienen. Daarbij is Steward-ownership de beste manier om die missie van een bedrijf te borgen. Een toelichting.


Wat zijn stewards?

Stewards zijn sleutelmedewerkers, die dicht bij de missie van het bedrijf staan en de verantwoordelijkheid dragen voor de koers van het bedrijf. Ze hebben de formele zeggenschap in handen die normaal gesproken bij de aandeelhouders ligt, maar ze ontvangen geen financiële baten vanuit het aandeelhouderschap. Stewards dragen (tijdelijk) de zorg voor een organisatie.


Wat doen investeerders?

Investeerders investeren in de missie van de onderneming. Ze hebben geen of beperkte zeggenschap over de koers van de onderneming. Hiermee komt purpose voor profit. Winst wordt volgens duidelijke afspraken uitgekeerd aan investeerders of geherinvesteerd in het bedrijf.


Missie centraal

De missie staat centraal. Het bedrijf bestaat om zijn missie te dienen. Door de incentives voor winstmaximalisatie te elimineren en de missie te verankeren, kan het bedrijf zich volledig richten op het realiseren van die missie.


Goede juridische vorm nodig

Steward-ownership doet onder begeleiding van wearestewards.nl stukje bij beetje zijn intrede in de Nederlandse samenleving. In Duitsland lopen ze voorop, waar de organisatie PURPOSE (goed verbonden aan We Are Stewards) de kar trekt. Een van de belangrijke onderdelen van de implementatie van Steward-ownership is de juridische vorm waarin dit gegoten kan worden. Nu blijkt dat we bij The Share Council in de afgelopen jaren de STAK (Stichting Administratiekantoor) zover ‘doorgeëvalueerd’ hebben, dat er een ideaal model is ontstaan voor deze organisatievorm.


100% STAK Ownership

Voor medewerkersparticipatie gebruikt The Share Council vaak de STAK. Zoals in eerdere artikelen is uitgelegd, is de STAK een uitermate goed middel om groepen mensen mede-aandeelhouder te maken. Steeds meer bedrijven zien ook de mogelijkheden om met een STAK investeerders te binden, aangezien de certificaten van aandelen die de STAK uitgeeft, zeer eenvoudig te verhandelen zijn. Ook kan medezeggenschap (die over het algemeen wordt losgekoppeld) binnen een STAK alsnog goed worden geformuleerd. Inmiddels bereiden wij veel bedrijven voor op het zowel lokaal besloten als publiek geld ophalen door middel van een STAK, die 100% van de aandelen van een bedrijf bezit. 



Wat dit betekent

Dit betekent dat iedereen die mede-eigenaar is van het bedrijf, certificaten van aandelen heeft. Hierdoor zit er maar één persoon in de daadwerkelijke Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Alle discussies, meningsverschillen en stemmingen vinden plaats op het niveau van het bestuur van de STAK. Dit impliceert dat men een onveranderbare missie vast kan leggen in de statuten van de STAK (de stichting). Dit kan echt. In de statuten van een BV kun je daarentegen eigenlijk nooit écht je missie waarborgen, omdat de eigenaren die statuten op dat moment kunnen wijzigen. Een stichting kent geen eigenaren. Een stichting is van haarzelf. Dus wanneer je in de statuten vastlegt dat de missie van de stichting – en dus de missie van de onderliggende bedrijven – onveranderbaar is, dan is dit ook daadwerkelijk zo. 


Steward-ownership bij een écht autonoom bedrijf

Voor deze – voor ons nieuwe – vorm van de STAK hebben wij door de jaren heen zeer gedetailleerd uitgewerkte aktes geschreven. Hierbij houden we er niet enkel rekening mee om het eigenaarschap voor 100% bij de STAK neer te leggen, maar we bepalen ook hoe het stemrecht wordt verdeeld. In het geval van Steward-ownership moet dit recht bij de stewards liggen. In andere gevallen wordt ervoor gekozen dat iedereen met een belang van 5% of meer, automatisch volledig stemrecht heeft. Daarnaast hebben we een manier gevonden waarop de stichting ook geheel eigenhandig, zonder notaris, nieuwe aandelen en certificaten van aandelen kan uitgeven. Hiermee creëren we een écht autonoom bedrijf, dat – niet tegengehouden door welke beperking dan ook – volledig gericht op de missie zijn doel achterna kan gaan. Vooral omdat met deze vorm uiteindelijk ook een beroep op crowdfunding kan worden gedaan en/of omdat er publiek geld kan worden opgehaald. 


Met een goede financiële buffer, gemotiveerde zelfsturende stewards en een laserfocus op de missie lijkt het Steward-ownership te floreren met dit STAK-model. Het lijkt soms zo simpel. En zoals een goede vriend en raadgever vaak zegt: "Easy does it" (Jip de Ridder, CommonEasy).


Ik ben benieuwd wat jullie van dit model vinden en of dit tot de verbeelding spreekt. Ik zie het graag in de comments!





---------------------------------------------------------------------------------------------

Mijn onderzoek van deze week heeft [.........]. Deze manier van werken is zeer bereikbaar voor de MKB'er van morgen, die snel – en zonder al te veel tussenschakels en bemoeienis – aandelen wil overdragen aan medewerkers en investeerders. Daarom ondersteunen wij dit principe. Dat is ook de reden waarom ik zal blijven vechten voor het versterken van deze manier van delen. "A fair share for each and everyone" – het komt steeds een beetje dichterbij. 

Mocht je dit nu ook willen voor je bedrijf, kijk dan eens op www.thesharecouncil.com.

Quintus Willemse - founder The Share Council