Een bedrijf dat zijn medewerkers de mogelijkheid biedt om mede-eigenaar te worden, is weerbaarder in tijden van crisis. Dit is niet de conclusie uit een recent onderzoek, maar het resultaat van onderzoek dat al decennialang is uitgevoerd rondom crisistijden. We hebben het dan over de jaren '80, jaren '90, rond '08. De nieuwste klap wordt nu uitgedeeld door de coronaviruspandemie.

Positieve impact medewerkersparticipatie

Veel onderzoek naar de impact van medewerkersparticipatie op de prestatie en weerbaarheid van bedrijven in moeilijke tijden komt uit Amerika. Daar is (door middel van goede wetgeving) een significant grotere groep medewerkers mede-eigenaar van het bedrijf waarvoor zij werken. In een mooi artikel op de website van het National Center of Employee Ownership (NCEO) worden enkele onderzoeksresultaten uit '86, '87, '96, '00, '08, '10, '12 en '14 samengebonden tot een duidelijk overzicht van de (positieve) invloed van medewerkersparticipatieplannen op de prestaties van een bedrijf. Hieruit blijkt dat bedrijven met participatieplannen:

  • al snel 2% betere sales en employment laten zien;
  • circa 4-5% productiviteitsverhoging per jaar laten zien; en
  • al snel 52% beter scoren op hun sociale prestaties (gemeten in Europa).

Uiteindelijk laat het onderzoek van het Upjohn Institute,"How Did Employee Ownership Firms Weather the Last Two Recessions?" de positieve invloed van medewerkersparticipatie op het overleven van een crisis het beste zien. Bedrijven met een medewerkersparticipatieplan hadden zowel in 1999 als in 2009 de minste ontslagen én ze hadden tot wel 20% minder kans om ‘out of business’ te gaan. Ook bleek hieruit dat bedrijven waarvan de medewerkers mede-eigenaar zijn, een veel grotere sociale cohesie lieten zien. Een soort bedrijfsnationalisme, wat ervoor zorgt dat deze gemeenschap (hoe klein ook) het voor elkaar opneemt, waardoor hardere economische klappen kunnen worden opgevangen.


Samenwerking is alles

Hoe zit dit dan met die directe klap op de economie door de coronaviruspandemie? Uiteindelijk is simpel uit te leggen waarom onze financiële motor vastloopt bij de uitbraak van een niet te stoppen, heftige griepgolf. Wanneer mensen niet meer samen kunnen werken, geen groep meer kunnen vormen en alleen verder moeten, verliest een bedrijf alle kracht die het als ‘organisme’ in zich heeft. Een samenleving waar iedereen samenwerkt, sorteert het geweldige effect dat het geheel meer waard is dan de som der delen. Letterlijk: Twee individuen komen alleen niet verder dan zichzelf. Wanneer er samengewerkt wordt door twee personen dan heeft dit al snel het effect van drie. In grotere groepen kunnen 100 mensen die goed samenwerken meer produceren dan 100 mensen die tegelijk aan iets individueels werken. Dit betekent ook dat er meer waarde in een groep rond kan gaan waar iedereen samenwerkt en met elkaar in contact is, dan in een even grote groep waar dit niet zo is. Nu door de pandemie iedereen thuis zit stokt zodoende dat machtige economische apparaat. Mensen werken niet meer samen, produceren niet meer samen en worden op zichzelf aangewezen.


Onderzoek EFEO en EP

Ook de European Federation of Employee Ownership en het Europees Parlement hebben meerdere onderzoeken gedaan naar de invloed van medewerkersparticipatieplannen en gepubliceerd over de zeer positieve resultaten. De interesse van het Europees Parlement is niet enkel gestoeld op interesse in de bedrijfsvoering. Hier zit ook een groot eigen belang in. Het zal niemand verbazen dat een gehele economie van een gemeenschap sterker opgewassen is tegen financiële malaise wanneer er meer medewerkersparticipatieplannen en medewerker-eigenaren in de gemeenschap aanwezig zijn. Het maakt bedrijven weerbaarder, en zodoende de economie als geheel stabieler.


Minder ‘eigenaren’ – dus minder weerbaar?

‘Is het tegenovergestelde dan ook waar?’, vraagt men zich dan af. Zijn economieën met een centrale groep ‘eigenaren’, ‘rijken’, minder weerbarstig? Het blijkt inderdaad dat hoe centraler het kapitaal geregeerd wordt – en hoe centraler het eigenaarschap ligt – des te harder een economische klap kan aankomen. Helaas heeft nog niet elk land in Europa dit al zó goed geagendeerd, dat de wetgeving hierop is aangepast. Zoals in eerdere artikelen van The Share Council ook wordt uitgelegd, zijn er nog veel bureaucratische hobbels te nemen voordat een medewerker tot mede-eigenaar kan worden gemaakt. Maar met kleine stapjes – en vooral door digitalisering – komen we steeds een beetje dichter bij de ideale situatie waarin iedereen mede-eigenaar is van het bedrijf waar hij of zij voor werkt.


Door het zware weer heen

Het zijn spannende tijden, zo rond Corona. Wij maken onze borst nat voor een behoorlijke economische storm. Daarbij maken we ons graag hard voor MKB Nederland. Heb jij er inmiddels ook over nagedacht om al je medewerkers nu mede-eigenaar te maken en samen met hen door het zware weer te trekken? Heb je last van harde liquiditeit klappen?

Stel dat er liquide uitdagingen zijn en je bent op zoek naar alternatieven... we stellen kosteloos een Quick Scan beschikbaar om direct inzicht te krijgen of deze alternatieven (participaties, beschikbaar stellen van aandelen, etc) voor jouw bedrijf ingezet kunnen worden om financiële problemen op te vangen.

Laat als je wilt in de comments weten wat je ervan vindt en wat je gaat doen. Samen komen we hier doorheen!

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Als onderdeel van mijn goede voornemen voor 2020 doe ik iedere week onderzoek naar de regels en invoering rondom medewerkersparticipatie en de werking van kapitaalverdeling in Europa. Iedere week schrijf ik een artikel om mijn bevindingen te delen, in de hoop dat meer mensen profijt hebben van mijn speurwerk. Uiteindelijk verwerken wij alle kennis in ons platform voor medewerkersparticipatie - The Share Council (www.thesharecouncil.com)

Tot volgende week

Quintus Willemse - founder The Share Council